Lokata, podatek Belki i inflacja: ile naprawdę zarobisz
Reklama banku mówi: lokata na 5% w skali roku. Brzmi dobrze, ale zanim zaczniesz liczyć zyski, warto odjąć dwie rzeczy, o których reklamy wspominają drobnym drukiem albo wcale: podatek i inflację.
Podatek Belki, czyli 19% od zysku
Od odsetek z lokaty bank pobiera 19% podatku od zysków kapitałowych. Dostajesz więc nie odsetki, tylko to, co po nich zostanie. Przykład: wpłacasz 20 000 zł na rok przy oprocentowaniu 5%.
- Odsetki brutto: 20 000 × 5% = 1000 zł
- Podatek: 19% z 1000 zł = 190 zł
- Do kieszeni: 810 zł
Realne oprocentowanie po podatku to więc nie 5%, tylko około 4,05%.
Inflacja zjada resztę
Teraz druga strona medalu. Jeśli ceny rosną w tempie 4% rocznie, a Ty zarabiasz na lokacie około 4,05%, to realnie nie zyskujesz prawie nic. Za rok masz więcej złotówek, ale kupisz za nie tyle samo co dziś. Dlatego przy ocenie lokaty patrz zawsze na zysk po podatku i w porównaniu z inflacją, a nie na liczbę z banerów.
Ile dokładnie tracą Twoje oszczędności, gdy ceny rosną, możesz sprawdzić w kalkulatorze inflacji.
Procent składany: dlaczego czas pracuje na Ciebie
Przy długich okresach działa jeszcze jeden mechanizm: odsetki doliczane do kapitału zaczynają same przynosić odsetki. Jeśli odłożysz 10 000 zł przy 5% rocznie i nie ruszysz niczego przez 10 lat, dostaniesz około 16 289 zł (przed podatkiem), a nie 15 000 zł, jak by wyszło z prostego dodawania.
Przydatna zasada kciuka: aby podwoić kapitał, podziel 72 przez roczne oprocentowanie. Przy 5% to około 14 lat, przy 8% około 9 lat. To tylko przybliżenie, ale pozwala szybko ocenić, jak długo potrwa dojście do celu.
Kapitalizacja: kiedy odsetki doliczane są częściej
Niektóre produkty doliczają odsetki do kapitału co miesiąc, a nie raz w roku. Wygląda to na drobiazg, ale ma znaczenie. Przy 10 000 zł i oprocentowaniu 6% rocznie kapitalizacja raz w roku daje 600 zł odsetek, a miesięczna około 617 zł (przed podatkiem). To różnica 17 zł na każde 10 000 zł, więc im dłużej i więcej, tym bardziej się to opłaca.
Czy moje pieniądze są bezpieczne
Depozyty w polskich bankach są objęte gwarancjami Bankowego Funduszu Gwarancyjnego do równowartości 100 tys. euro na jednego deponenta w jednym banku. Jeśli oszczędzasz więcej, rozważ podzielenie środków między kilka banków.
Najczęstsze pytania
Czy podatek Belki płacę sam?
Nie. Bank pobiera go automatycznie od odsetek i odprowadza do urzędu skarbowego. Kwota, którą widzisz na koncie, jest już po podatku.
Co się stanie, jeśli zerwę lokatę przed terminem?
Zwykle tracisz odsetki za cały okres lub ich część. Dokładne zasady są w umowie, więc przeczytaj je przed założeniem lokaty.
Lokata czy obligacje skarbowe?
Obligacje skarbowe mają inne zasady, a ich oprocentowanie bywa powiązane z inflacją. Również od nich płaci się podatek Belki od odsetek. Warto porównać aktualne oferty, bo warunki zmieniają się z miesiąca na miesiąc.
Co z tego wynika
- Porównuj oferty po podatku, nie przed.
- Patrz na okres lokaty i zasady kapitalizacji – częstsza kapitalizacja daje nieco więcej.
- Pamiętaj, że oszczędzanie na długi termin często opłaca się robić w formach, w których podatek Belki w ogóle nie występuje albo jest odroczony, np. IKE lub IKZE. Warunki warto sprawdzić u wybranego dostawcy.
Swoje liczby wpiszesz w kalkulatorze lokaty, a efekt procentu składanego zobaczysz w kalkulatorze procentu składanego. To tekst informacyjny, a nie porada inwestycyjna – decyzje o oszczędzaniu podejmuj świadomie i po porównaniu ofert.