Z brutto na netto: ile zostaje z pensji w 2026 roku

W umowie stoi 6000 zł, a na konto wpada trochę ponad 4400. Nikt Ci nic nie zabrał po cichu – to składki i podatek, które pracodawca odlicza, zanim pieniądze do Ciebie dotrą. Warto raz zobaczyć, jak to się liczy, bo wtedy każda oferta pracy przestaje być zagadką.

Najpierw składki ZUS

Z kwoty brutto pracownik odprowadza trzy składki na ubezpieczenia społeczne: emerytalną (9,76%), rentową (1,5%) i chorobową (2,45%). Razem to 13,71% pensji. Pracodawca dokłada do tego własne składki, ale tych na pasku nie zobaczysz – są ponad Twoją pensją, nie z niej.

Potem zdrowotna i podatek

Składka zdrowotna to 9%, liczone od pensji pomniejszonej o składki społeczne. Dopiero potem przychodzi podatek dochodowy (PIT). Od podstawy odejmuje się koszty uzyskania przychodu – 250 zł miesięcznie, a 300 zł, jeśli dojeżdżasz do pracy z innej miejscowości. Stawka to 12% do rocznego dochodu 120 tys. zł, a od nadwyżki 32%. Z wyliczonego podatku odejmuje się jeszcze 300 zł miesięcznie (to 3600 zł rocznie), co w praktyce daje kwotę wolną od podatku w wysokości 30 tys. zł rocznie.

Przykład: 6000 zł brutto

• Składki społeczne: 585,60 + 90,00 + 147,00 = 822,60 zł
• Podstawa składki zdrowotnej: 6000 − 822,60 = 5177,40 zł, a sama składka 9% to 465,97 zł
• Podstawa podatku: 6000 − 822,60 − 250 = 4927,40 zł (po zaokrągleniu 4927 zł)
• Podatek: 12% z 4927 zł to 591,24 zł, minus 300 zł, czyli 291 zł po zaokrągleniu
• Na rękę: 5177,40 − 465,97 − 291 = około 4420 zł

Czyli z 6000 zł brutto zostaje mniej więcej 73,7%. Przy płacy minimalnej, która w 2026 roku wynosi 4806 zł brutto, na rękę trafia około 3606 zł.

Dlaczego Twój wynik może wyjść inaczej

Powyższy przykład jest „czysty”, a życie rzadko takie jest. Kilka rzeczy zmienia kwotę na koncie:

• PPK. Jeśli nie zrezygnowałeś z Pracowniczych Planów Kapitałowych, z pensji schodzi domyślnie 2% – to Twoje oszczędności, ale na koncie widzisz mniej.
• Koszty 300 zł zamiast 250 zł przy dojazdach spoza miejscowości zamieszkania.
• Ulga dla młodych. Do 26. roku życia do pewnego rocznego limitu (około 85 tys. zł) nie płacisz PIT, więc netto jest wyraźnie wyższe.
• Drugi pracodawca albo PIT-2. Kwotę zmniejszającą podatek 300 zł może stosować tylko jeden pracodawca, i tylko jeśli złożysz mu oświadczenie PIT-2.
• Przekroczenie 120 tys. zł w roku. W miesiącu, w którym przekroczysz próg, dochodzi wyższa stawka 32%, więc końcówka roku bywa „chudsza”.

Drugi przykład: 10 000 zł brutto

Dla porównania weźmy wyższą pensję. Składki społeczne to 976,00 + 150,00 + 245,00 = 1371,00 zł. Podstawa składki zdrowotnej wynosi 8629,00 zł, a sama składka 9% to około 776,61 zł. Podstawa podatku to 10 000 − 1371 − 250 = 8379 zł, więc podatek 12% to 1005,48 zł, po odjęciu 300 zł zostaje 705 zł. Na rękę wychodzi około 7147 zł, czyli mniej więcej 71,5% kwoty brutto.

Zauważ, że przy wyższej pensji odsetek, który zostaje, jest nieco niższy niż przy 6000 zł. Kwota zmniejszająca podatek jest stała, więc jej udział maleje, gdy zarabiasz więcej. Dochód powyżej 120 tys. zł rocznie jest dodatkowo opodatkowany stawką 32%, ale tylko w części, która tę kwotę przekracza.

Najczęstsze pytania

Czy pracodawca płaci jakieś dodatkowe składki?

Tak. Pracodawca dopłaca składki emerytalną, rentową, wypadkową oraz na Fundusz Pracy i inne fundusze. Razem to około 20% ponad kwotę brutto. Ten koszt nie jest widoczny na Twoim pasku, ale to on sprawia, że zatrudnienie kosztuje firmę więcej niż pensja brutto z umowy.

Ile zejdzie z pensji, jeśli jestem w PPK?

Domyślna wpłata pracownika to 2% pensji brutto, czyli przy 6000 zł około 120 zł. Dodatkowo wpłata pracodawcy (1,5%) jest dla Ciebie przychodem podatkowym, więc podatek rośnie o kilkanaście złotych. W praktyce przy 6000 zł brutto na rękę zostaje wtedy około 4290–4300 zł, czyli ok. 130 zł mniej niż bez PPK. To nie strata, bo te pieniądze trafiają na Twój rachunek oszczędnościowy.

Skąd wiem, czy kwota na pasku jest poprawna?

Porównaj ją z własnym wyliczeniem. Jeśli różnica jest większa niż kilka złotych, sprawdź, czy pracodawca uwzględnia koszty 300 zł, PIT-2, ulgę dla młodych albo PPK. Jeśli nadal się nie zgadza, zapytaj w dziale kadr lub księgowości.

Jak to szybko sprawdzić

Ręczne liczenie jest dobre, żeby zrozumieć mechanizm, ale przy porównywaniu ofert wygodniej wpisać kwotę w kalkulatorze wynagrodzenia i od razu zobaczyć, ile zostaje. Jeśli rozważasz pracę na zleceniu, zajrzyj też do tekstu Umowa zlecenie a umowa o pracę.

Pamiętaj, że to wyliczenia orientacyjne. Ostateczną kwotę zawsze potwierdza pasek wypłaty od pracodawcy.