Umowa zlecenie a umowa o pracę: co się bardziej opłaca?

Dostajesz dwie oferty na tę samą kwotę, jedną na etat, drugą na zlecenie. Która jest lepsza? Na papierze zlecenie często wygrywa, bo na rękę zostaje więcej. Tyle że sama kwota na koncie to tylko część rachunku.

Porównanie na liczbach

Weźmy 6000 zł brutto w obu przypadkach. Na etacie, po odjęciu składek ZUS, składki zdrowotnej i podatku, wychodzi około 4420 zł (rozpisaliśmy to w tekście Z brutto na netto).

Na zleceniu obliczenia wyglądają inaczej:

• składki emerytalna i rentowa: 585,60 + 90,00 = 675,60 zł (chorobowa jest dobrowolna – tu jej nie liczymy),
• składka zdrowotna 9% z 5324,40 zł to około 479,20 zł,
• koszty uzyskania przychodu to 20% podstawy, czyli około 1065 zł – to dużo więcej niż 250 zł na etacie,
• podatek po odjęciu kosztów i kwoty zmniejszającej wychodzi około 211 zł.

Na rękę zostaje około 4634 zł, czyli o ponad 200 zł więcej niż na etacie. To orientacyjny wynik przy założeniu, że zlecenie jest Twoim jedynym tytułem do ubezpieczeń i złożyłeś zleceniodawcy PIT-2.

Czego nie widać w kwocie netto

Różnica 200 zł szybko znika, gdy policzysz to, co daje etat:

• Płatny urlop – na etacie to 20 lub 26 dni w roku, na zleceniu nie ma go wcale (chyba że sam sobie wynegocjujesz przerwę).
• Okres wypowiedzenia i ochrona przed zwolnieniem – zlecenie można zakończyć dużo szybciej, zgodnie z zapisami umowy.
• Zasiłek chorobowy – na etacie przysługuje automatycznie, na zleceniu tylko wtedy, gdy zgłosisz się do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego.
• Zdolność kredytowa – banki zwykle łatwiej przyznają kredyt osobie na etacie na czas nieokreślony.

Kiedy składki ze zlecenia są obowiązkowe

To zależy od Twojej sytuacji. Jeśli zlecenie jest Twoim jedynym źródłem ubezpieczenia, płacisz składki emerytalną i rentową, a chorobową możesz dopisać dobrowolnie. Jeśli masz równolegle etat z pensją co najmniej na poziomie płacy minimalnej, składki społeczne od zlecenia nie są obowiązkowe, ale składka zdrowotna nadal tak. Osoby uczące się do ukończenia 26 lat zwykle są zwolnione ze składek ZUS od zlecenia. Zanim podpiszesz umowę, sprawdź swój status w ZUS lub zapytaj księgową.

A co z umową o dzieło?

Umowa o dzieło to trzecia opcja, często mylona ze zleceniem. Dotyczy wykonania konkretnego, policzalnego rezultatu, np. napisania programu, przygotowania projektu graficznego lub namalowania obrazu. Zwykle nie wiąże się ze składkami ZUS (poza sytuacją, gdy zawierasz ją z własnym pracodawcą w zakresie obowiązków służbowych), ale od 2021 roku umowy o dzieło są zgłaszane do ZUS. Jeśli praca polega na ciągłym wykonywaniu czynności, a nie na dostarczeniu efektu, to jest to zlecenie, nawet jeśli w umowie widnieje słowo „dzieło”.

Szybkie pytania

Czy na zleceniu należy mi się urlop?

Nie ma ustawowego płatnego urlopu. Wolne możesz ustalić ze zleceniodawcą, ale wtedy nie dostaniesz za ten czas wynagrodzenia, chyba że umowa mówi inaczej.

Czy zlecenie wlicza się do stażu pracy?

Okres składkowy ze zlecenia liczy się do emerytury, jeśli były odprowadzane składki. Do stażu pracy w rozumieniu Kodeksu pracy (np. do wymiaru urlopu na etacie) zlecenia zwykle się nie wlicza.

Co z kredytem na zleceniu?

Banki zwykle wymagają dłuższej historii zlecenia i regularnych wpływów niż przy etacie na czas nieokreślony. Zdolność kredytowa bywa niższa, więc warto zapytać wprost kilka banków.

Minimalna stawka godzinowa

Zlecenie nie jest „dziurą w prawie”. Od 1 stycznia 2026 roku obowiązuje minimalna stawka 31,40 zł brutto za godzinę dla umów zlecenia, jeśli wykonujesz je osobiście i nie prowadzisz własnej firmy. Jeśli zleceniodawca proponuje mniej, warto o tym rozmawiać.

Co wybrać?

Zlecenie ma sens, gdy masz stałe źródło dochodu gdzie indziej, pracujesz projektowo albo świadomie wymieniasz stabilność na wyższą kwotę. Jeśli to Twoje jedyne zatrudnienie i planujesz kredyt, rodzinę lub dłuższą współpracę, etat zwykle daje więcej bezpieczeństwa. Konkretne kwoty dla swojej stawki sprawdzisz w kalkulatorze umowy zlecenia i porównasz z kalkulatorem wynagrodzenia na etacie.